آش ترش شهرخوی
آش ترش خوی یکی از آش‌های سنتی و خوش‌طعم شهر خوی است که با ترکیب بلغور، لوبیا چشم‌بلبلی، مقدار کمی برنج و سبزی‌های معطر تهیه می‌شود. وجود حبوبات، غلات و سبزی فراوان، این آش را به غذایی سیرکننده و پرفیبر تبدیل می‌کند.
مواد لازم
برای حدود ۴ تا ۶ نفر:
- بلغور: ۱ پیمانه
- لوبیا چشم‌بلبلی: ۱ پیمانه
- برنج: ۳ قاشق غذاخوری
- سبزی آش شامل تره، جعفری، گشنیز، ریحان، نعناع و اسفناج: حدود ۵۰۰ گرم
- آب گوشت یا آب قلم: ۲ پیمانه
- پیاز: ۲ عدد بزرگ
- پیازداغ: به مقدار لازم
- زردچوبه: ۱ قاشق چای‌خوری
- فلفل سیاه: به مقدار لازم
- نمک: به مقدار لازم
- آب: به میزان لازم
طرز تهیه
۱. لوبیا را آماده کنید.
لوبیا چشم‌بلبلی را بشویید و بهتر است چند ساعت در آب خیس کنید. آب آن را دور بریزید و لوبیا را جداگانه نیم‌پز کنید.
۲. بلغور را بپزید.
بلغور را بشویید و همراه مقداری آب داخل قابلمه اصلی بریزید. اجازه دهید روی حرارت ملایم شروع به پخت کند.
۳. برنج را اضافه کنید.
برنج شسته‌شده را به بلغور اضافه کنید. پخت را ادامه دهید تا برنج باز شود و به غلیظ‌شدن آش کمک کند.
۴. لوبیا را اضافه کنید.
لوبیای نیم‌پز را به قابلمه اضافه کنید و مواد را آرام هم بزنید.
۵. سبزی‌های معطر را اضافه کنید.
تره، جعفری، گشنیز، ریحان، نعناع و اسفناج خردشده را داخل آش بریزید. حرارت را متوسط رو به کم نگه دارید تا سبزی‌ها به‌آرامی بپزند.
۶. آب گوشت یا آب قلم را اضافه کنید.
حدود ۲ پیمانه آب گوشت یا آب قلم اضافه کنید. اگر آش بیش از حد غلیظ شد، کمی آب جوش اضافه کنید.
۷. پیازداغ و ادویه را اضافه کنید.
پیاز را طلایی کنید و همراه زردچوبه و فلفل به آش بیفزایید. مقداری از پیازداغ را برای روی آش نگه دارید.
۸. اجازه دهید آش جا بیفتد.
آش را روی حرارت ملایم بپزید تا بلغور کاملاً نرم و لعاب‌دار شود و همه طعم‌ها با یکدیگر ترکیب شوند. نمک را در مراحل پایانی تنظیم کنید.
نکته Chef
برای اینکه آش بدون استفاده از آرد یا مواد غلیظ‌کننده لعاب خوبی پیدا کند، بعد از نرم‌شدن بلغور و برنج، اجازه دهید حداقل ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با حرارت بسیار ملایم بجوشد.
اگر از آب قلم غلیظ استفاده می‌کنید، چربی جمع‌شده روی آن را جدا کنید تا آش سبک‌تر شود.
در مرحله پایانی پخت هم این بخش را قرار می‌دهیم: وقتی حبوبات، بلغور، برنج و سبزی کاملاً پختند و آش لعاب انداخت، آبغوره را اضافه کنید و اجازه دهید آش حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر با حرارت ملایم بجوشد تا طعم ترش آن کاملاً با مواد ترکیب شود. بهتر است آبغوره را کم‌کم اضافه و مزه کنید تا ترشی آش متعادل بماند.
نکته Chef: آبغوره را از ابتدای پخت اضافه نکنید؛ اضافه‌کردن آن در مراحل پایانی کمک می‌کند طعم تازه و ترش آن بهتر حفظ شود.
اطلاعات سریع غذا
💪 پروتئین: حدود ۱۵ تا ۲۰ گرم در هر وعده
🌾 فیبر: حدود ۱۰ تا ۱۴ گرم
🔥 کالری: حدود ۳۰۰ تا ۳۸۰ کیلوکالری
⏱️ زمان: حدود ۹۰ دقیقه + زمان خیساندن لوبیا
💰 هزینه: اقتصادی
⭐ امتیاز سلامتی: ⭐⭐⭐⭐⭐
👨👩👧 مناسب چه کسانی؟ خانواده، رژیم پرفیبر، افرادی که به دنبال غذای سیرکننده هستند و با تنظیم مقدار و اندازه وعده، برنامه کاهش وزن
مقادیر تغذیه‌ای تقریبی هستند و به مقدار حبوبات، آب قلم، روغن و اندازه هر وعده بستگی دارند.
چرا این آش سیرکننده است؟
بلغور و لوبیا چشم‌بلبلی هر دو منابع خوبی از فیبر هستند. وجود حبوبات در کنار غلات باعث می‌شود این آش نسبت به یک سوپ ساده، وعده کامل‌تر و سیرکننده‌تری باشد.
برای نسخه سبک‌تر، پیازداغ را با روغن بسیار کم آماده کنید و اگر از آب قلم استفاده می‌کنید، چربی اضافی آن را بگیرید.
نگهداری
آش پس از خنک‌شدن می‌تواند در ظرف دربسته در یخچال نگهداری شود. هنگام گرم‌کردن احتمالاً غلیظ‌تر شده است؛ بنابراین کمی آب جوش به آن اضافه کنید و روی حرارت ملایم گرم کنید.
سوالات متداول
آیا می‌توان لوبیا چشم‌بلبلی را حذف کرد؟
می‌شود، اما لوبیا بخش مهمی از فیبر، پروتئین و بافت این آش را تأمین می‌کند.
آیا آب قلم ضروری است؟
خیر. می‌توانید از آب گوشت یا حتی آب معمولی استفاده کنید، ولی آب گوشت یا قلم طعم قوی‌تری ایجاد می‌کند.
چطور آش را پرفیبرتر کنیم؟
می‌توانید سهم بلغور و لوبیا را کمی افزایش دهید و از مقدار مناسبی سبزی، به‌خصوص اسفناج، استفاده کنید.
آیا برای کاهش وزن مناسب است؟
می‌تواند در یک برنامه غذایی متعادل قرار بگیرد؛ مهم‌ترین نکات، اندازه وعده و کنترل روغن و پیازداغ است.
